{
  "abstract": "مقدمه: کووید-19 می‌تواند به عوارض ریوی طولانی‌مدت منجر شود، به‌ویژه در بیمارانی که بیماری شدید را تجربه می‌کنند و نیازمند بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (Intensive Care Unit) ICU هستند. هدف این مطالعه، ارزیابی ناهنجاری‌های جدید و باقیمانده در توموگرافی کامپیوتری (Computed Tomography) CT ریه در بازماندگان کووید-19 با سابقه‌ی بستری در ICU، حداقل شش ماه پس از ترخیص، و شناسایی عوامل جمعیت‌شناختی مرتبط با این یافته‌های مزمن رادیولوژیک بود.روش‌ها: این مطالعه‌ی مقطعی شامل ۵۱ بازمانده بزرگسال کووید-19 با سابقه بستری در ICU بیمارستان ولیعصر زنجان، ایران، در سال ۲۰۲۱ بود. شرکت‌کنندگان حداقل شش ماه پس از ترخیص ارزیابی شدند. داده‌های جمعیت‌شناختی و بالینی از پرونده‌های پزشکی جمع‌آوری شد. برای ارزیابی ناهنجاری‌های پارانشیم، راه‌های هوایی و پلور، توموگرافی کامپیوتری با وضوح بالا انجام شد و تصاویر توسط یک متخصص ریه تفسیر شدند. تحلیل‌های آماری شامل آزمون Chi-square، آزمون Fisher's exact test، آزمون t مستقل، آزمون Mann-Whitney U، ANOVA و آزمون Kruskal–Wallis بود و سطح معناداری مقدار P کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.یافته‌ها: کدورت شیشه مات (Ground-Glass Opacity) GGO شایع‌ترین ناهنجاری بود (94/1 درصد) و پس از آن ضخیم‌شدگی پلور (82/4 درصد)، برونشکتازی (9/52 درصد)، آمفیزم (۴۹ درصد) و ضخیم‌شدگی سپتوم‌های بین‌لوبولی (33/3 درصد) قرار داشتند. یافته‌های کمتر شایع شامل کدورت‌های ندولار (8/9 درصد)، الگوی تضعیف موزاییک (9/8 درصد)، تغییرات مدیاستن (5/9 درصد)، افیوژن پلور (9/3 درصد)، کانسالیداسیون (3/9 درصد)، برجستگی شریان ریوی (3/9 درصد) و ناهنجاری‌های نادر منفرد (کمتر از ۲ درصد) بودند. سن با ضخیم‌شدگی سپتوم‌های بین‌لوبولی، ضخیم‌شدگی پلور، تغییرات مدیاستن و الگوی موزاییک ارتباط معناداری داشت ‎(مقدار P کمتر از 0/05)‎. هیچ همبستگی معناداری با جنسیت مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: شیوع بالای ناهنجاری‌های پایدار ریوی حتی شش ماه پس از ترخیص در بازماندگان کووید-۱۹ با سابقه بستری در ICU نشان‌دهنده درگیری ساختاری قابل‌توجه و طولانی‌مدت ریه است. همچنین به نظر می‌رسد سن بالاتر عامل خطر معناداری برای چندین ناهنجاری مزمن CT باشد که با یافته‌های مطالعات مشابه هم‌خوانی دارد و لزوم توجه ویژه به این گروه از بیماران را آشکار می‌سازد. این یافته‌ها بر اهمیت پیگیری ساختاریافته طولانی‌مدت، پایش بالینی، توان‌بخشی ریوی و در نظر گرفتن درمان‌های هدفمند ضد فیبروز برای بیماران پرخطر تأکید می‌کنند.",
  "abstract_shown": true,
  "affiliations": [
    "استادیار، گروه داخلی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران",
    "دانشیار، گروه بیماری‌های عفونی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران"
  ],
  "article_type": null,
  "arxiv": null,
  "author_total": 7,
  "authors": [
    {
      "affs": [
        0
      ],
      "name": "عفت رفیعی"
    },
    {
      "affs": [
        0
      ],
      "name": "افسانه شنکنی"
    },
    {
      "affs": [
        0
      ],
      "name": "طلوع زاول دیلمی"
    },
    {
      "affs": [
        0
      ],
      "name": "مینا اسدزاده"
    },
    {
      "affs": [
        1
      ],
      "name": "منیژه جزپناهی"
    },
    {
      "affs": [
        0
      ],
      "name": "حامد همت زاده"
    },
    {
      "affs": [
        0
      ],
      "name": "نوشین جلیلی"
    }
  ],
  "bibtex": "https://research.draconitic.com/paper/4f9t1sbhy57bs.bib",
  "cited_by": 0,
  "doi": "10.48305/jims.v44.i875.2173",
  "fulltext_url": null,
  "id": "4f9t1sbhy57bs",
  "issns": [
    "1027-7595",
    "1735-854X"
  ],
  "landing_url": "https://doi.org/10.48305/jims.v44.i875.2173",
  "language": "fa",
  "licence": "CC-BY-NC",
  "licence_label": "CC BY-NC",
  "licence_source": "journal",
  "licence_url": "https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/",
  "metadata_licence": null,
  "native_subjects": [
    [
      "lcc",
      "R"
    ],
    [
      "lcc",
      "R5-920"
    ]
  ],
  "openalex": null,
  "pdf_url": "https://jims.mui.ac.ir/article_33562_975d9f0ff98ed5bc3f6c862609372b59.pdf",
  "pmcid": null,
  "pmid": null,
  "published": "2026-09-01",
  "publisher": "Isfahan University of Medical Sciences",
  "ris": "https://research.draconitic.com/paper/4f9t1sbhy57bs.ris",
  "sources": [
    {
      "first_seen": "2026-10-31T14:22:59Z",
      "native_id": "13acaf9f185d4f77906e7404276cf6ba",
      "source": "doaj",
      "url": "https://doi.org/10.48305/jims.v44.i875.2173"
    }
  ],
  "subjects": [
    {
      "field": "medicine",
      "origin": "lcc:R",
      "subfield": "general"
    }
  ],
  "title": "ارزیابی تغییرات جدید و باقیمانده در سی‌تی‌اسکن ریه بازماندگان کووید-19 با سابقه‌ی بستری در ICU، شش ماه پس از ترخیص",
  "title_text": "ارزیابی تغییرات جدید و باقیمانده در سی‌تی‌اسکن ریه بازماندگان کووید-19 با سابقه‌ی بستری در ICU، شش ماه پس از ترخیص",
  "type": "peer-reviewed",
  "updated_at": "2026-11-02T14:20:25Z",
  "url": "https://research.draconitic.com/paper/4f9t1sbhy57bs",
  "venue": "مجله دانشکده پزشکی اصفهان",
  "versions": []
}