ارزیابی تغییرات جدید و باقیمانده در سی‌تی‌اسکن ریه بازماندگان کووید-19 با سابقه‌ی بستری در ICU، شش ماه پس از ترخیص

@article{رفیعی2026ارزیابی,
  title = {{ارزیابی تغییرات جدید و باقیمانده در سی‌تی‌اسکن ریه بازماندگان کووید-19 با سابقه‌ی بستری در ICU، شش ماه پس از ترخیص}},
  author = {عفت رفیعی and افسانه شنکنی and طلوع زاول دیلمی and مینا اسدزاده and منیژه جزپناهی and حامد همت زاده and نوشین جلیلی},
  journal = {مجله دانشکده پزشکی اصفهان},
  year = {2026},
  month = sep,
  doi = {10.48305/jims.v44.i875.2173},
  url = {https://doi.org/10.48305/jims.v44.i875.2173},
  note = {CC BY-NC},
}

TY  - JOUR
TI  - ارزیابی تغییرات جدید و باقیمانده در سی‌تی‌اسکن ریه بازماندگان کووید-19 با سابقه‌ی بستری در ICU، شش ماه پس از ترخیص
AU  - عفت رفیعی
AU  - افسانه شنکنی
AU  - طلوع زاول دیلمی
AU  - مینا اسدزاده
AU  - منیژه جزپناهی
AU  - حامد همت زاده
AU  - نوشین جلیلی
PY  - 2026
DA  - 2026/09/01
JO  - مجله دانشکده پزشکی اصفهان
DO  - 10.48305/jims.v44.i875.2173
UR  - https://doi.org/10.48305/jims.v44.i875.2173
AB  - مقدمه: کووید-19 می‌تواند به عوارض ریوی طولانی‌مدت منجر شود، به‌ویژه در بیمارانی که بیماری شدید را تجربه می‌کنند و نیازمند بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (Intensive Care Unit) ICU هستند. هدف این مطالعه، ارزیابی ناهنجاری‌های جدید و باقیمانده در توموگرافی کامپیوتری (Computed Tomography) CT ریه در بازماندگان کووید-19 با سابقه‌ی بستری در ICU، حداقل شش ماه پس از ترخیص، و شناسایی عوامل جمعیت‌شناختی مرتبط با این یافته‌های مزمن رادیولوژیک بود.روش‌ها: این مطالعه‌ی مقطعی شامل ۵۱ بازمانده بزرگسال کووید-19 با سابقه بستری در ICU بیمارستان ولیعصر زنجان، ایران، در سال ۲۰۲۱ بود. شرکت‌کنندگان حداقل شش ماه پس از ترخیص ارزیابی شدند. داده‌های جمعیت‌شناختی و بالینی از پرونده‌های پزشکی جمع‌آوری شد. برای ارزیابی ناهنجاری‌های پارانشیم، راه‌های هوایی و پلور، توموگرافی کامپیوتری با وضوح بالا انجام شد و تصاویر توسط یک متخصص ریه تفسیر شدند. تحلیل‌های آماری شامل آزمون Chi-square، آزمون Fisher's exact test، آزمون t مستقل، آزمون Mann-Whitney U، ANOVA و آزمون Kruskal–Wallis بود و سطح معناداری مقدار P کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.یافته‌ها: کدورت شیشه مات (Ground-Glass Opacity) GGO شایع‌ترین ناهنجاری بود (94/1 درصد) و پس از آن ضخیم‌شدگی پلور (82/4 درصد)، برونشکتازی (9/52 درصد)، آمفیزم (۴۹ درصد) و ضخیم‌شدگی سپتوم‌های بین‌لوبولی (33/3 درصد) قرار داشتند. یافته‌های کمتر شایع شامل کدورت‌های ندولار (8/9 درصد)، الگوی تضعیف موزاییک (9/8 درصد)، تغییرات مدیاستن (5/9 درصد)، افیوژن پلور (9/3 درصد)، کانسالیداسیون (3/9 درصد)، برجستگی شریان ریوی (3/9 درصد) و ناهنجاری‌های نادر منفرد (کمتر از ۲ درصد) بودند. سن با ضخیم‌شدگی سپتوم‌های بین‌لوبولی، ضخیم‌شدگی پلور، تغییرات مدیاستن و الگوی موزاییک ارتباط معناداری داشت ‎(مقدار P کمتر از 0/05)‎. هیچ همبستگی معناداری با جنسیت مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: شیوع بالای ناهنجاری‌های پایدار ریوی حتی شش ماه پس از ترخیص در بازماندگان کووید-۱۹ با سابقه بستری در ICU نشان‌دهنده درگیری ساختاری قابل‌توجه و طولانی‌مدت ریه است. همچنین به نظر می‌رسد سن بالاتر عامل خطر معناداری برای چندین ناهنجاری مزمن CT باشد که با یافته‌های مطالعات مشابه هم‌خوانی دارد و لزوم توجه ویژه به این گروه از بیماران را آشکار می‌سازد. این یافته‌ها بر اهمیت پیگیری ساختاریافته طولانی‌مدت، پایش بالینی، توان‌بخشی ریوی و در نظر گرفتن درمان‌های هدفمند ضد فیبروز برای بیماران پرخطر تأکید می‌کنند.
SN  - 1027-7595
SN  - 1735-854X
ER  -